Meer over Competent | Vragen of opmerkingen | Log in

Competentfiche
Validatiedatum: 18-12-14
B130301  Info block
Graveren en ciseleren  Info block
Andere benamingen
Etser (m/v)  Info block
Ciseleerder (m/v)  Info block
Ponser (m/v)  Info block
Graveerder met zuur (m/v)  Info block
Graveerder van etsen (m/v)  Info block
Graveerder met zand (m/v)  Info block
Kunstgraveerder (m/v)  Info block
Graveerder van spiegels (m/v)  Info block
Graveerder van edelmetalen (m/v)  Info block
Graveerder diepdruk (m/v)  Info block
Heraldiekgraveerder (m/v)  Info block
Ornamentgraveerder (m/v)  Info block
Graveerder op hout (m/v)  Info block
Graveerder op kristal (m/v)  Info block
Graveerder op metaal (m/v)  Info block
Graveerder natuursteen (m/v)  Info block
Graveerder op glas (m/v)  Info block
Graveerder en gieter van lettertekens (m/v)  Info block
Graveerder-ciseleerder (m/v)  Info block
Graveerder-polijster van rotsblokken (m/v)  Info block
Guillocheerder (m/v)  Info block
Kopergraveerder (m/v)  Info block
Slijper op kristal (m/v)  Info block
Slijper-graveerder (m/v)  Info block
Graveerder (m/v)  Info block
Definitie
Decoreert en ornamenteert unieke stukken of stukken in beperkte serie (tafelkunst (zilverwerk, theepotten, ...), decoratie (spiegels, meubels, ...), sieraden, sportieve en vrijetijdsuitrustingen (wapens, ...), objecten voor begrafenissen (stèles, ...)). Bewerkt verschillende materialen (metalen, mineralen, organische of synthetische materie, kristallen, ...). Maakt insnijdingen in en bewerkt het materiaal met manuele werktuigen (burijn, graveerpen, drijfbeitel, ...) of machines (zandstraalcabine, slijpsteen, ...). Werkt volgens de hygiëne- en veiligheidsregels.
Bijkomende activiteiten kunnen zijn: verzonken gravures voor matrijzen of werktuigen uitvoeren, antieke objecten restaureren, eigen kennis en vaardigheden doorgeven, deelnemen aan sensibiliseringsacties voor het vak, een dienst of een organisatie leiden.  Info block
Basis ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Samen met de klant de noden bepalen (markeren van cijfers, siergravure, matrijs, ...)
Adviseren over de voorwaarden voor realisatie  Info block
- Bestudeert indien aanwezig plannen, werktekeningen of werkopgaveblad
- Stelt gericht vragen aan de klant
- Stelt de eigenschappen van het werkstuk vast
- Interpreteert naar werkmethode en -volgorde
- Bespreekt de voor- en nadelen van alternatieven
- Maakt een schets of ontwerp met de hand
- Tekent een figuratief element na aan de hand van foto’s, overgebleven resten, tekeningen, …
- Schat of berekent de kosten
- Doet een voorstel aan en vraagt het akkoord van de klant  Info block
Kennis van tekentechnieken  Info block
Kennis van kunst- en stijlgeschiedenis  Info block
Met de hand het ontwerp van het motief op het artikel weergeven volgens de kenmerken van het artikel (plat of holrond object, diepte van de gravure, ...)  Info block
Kennis van tekentechnieken  Info block
Het oppervlak van het artikel voorbereiden
De werktuigen voor het graveren of ciseleren uitkiezen en slijpen (burijn, drijfbeitel, frezen, ...)  Info block
- Reinigt het oppervlak nat of droog
- Controleert of het oppervlak stof- en vetvrij is
- Past diverse voorbereidingstechnieken toe naargelang de ondergrond ((manueel) schuren, stralen, plamuren, …)
- Draagt persoonlijke beschermingsmiddelen  Info block
Kennis van kenmerken van stenen (porositeit, …)  Info block
Kennis van methoden voor het droog reinigen  Info block
Kennis van methoden voor het nat reinigen  Info block
Kennis van hygiëne-, veiligheid- en milieureglementering  Info block
Uitstampen, insnijden of materiaal wegnemen (zilverwerk, spiegels, juwelen, medailles, ...)  Info block
- Past graveertechnieken toe
- Gebruikt handgereedschap (burijn, ronde of platte naald, graveerpen, drijfbeitel, hamertjes, merkijzer,…)
- Gebruikt grafeermachines met pantograaf (kopieer-freesmachines)
- Gebruikt computergestuurde graveermachines
- Past eventueel de werkmethode aan variabelen aan (temperatuur, porositeit materie, …)  Info block
Kennis van graveertechnieken voor geometrische motieven  Info block
Kennis van graveertechnieken voor letters, cijfers, ...  Info block
Kennis van pantograaftechnieken  Info block
Kennis van technieken van decoratieve gravure  Info block
Kennis van technieken van reliëfgravure  Info block
Kennis van graveer- en beletteringssoftware  Info block
Het artikel afwerken (schoonmaken, polijsten, …)  Info block
- Past technieken voor oppervlaktebehandeling toe
- Gebruikt handgereedschap
- Gebruikt elektrisch gereedschap (elektrische zaag, schuurmachine, ...)
- Draagt persoonlijke beschermingsmiddelen  Info block
Specifieke ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Slijpen, graveren en/of guillocheren volgens specifieke technieken en met specifieke werktuigen:
Met de slijpsteen, met het wiel  Info block
Gravure droge technieken (burijn, droge naald, mezzotint)  Info block
Gravure natte technieken (eau-forte, aquatint, zachte vernisgravure)  Info block
In zand (sjabloon, …)  Info block
Met schrijfstift  Info block
Gebruikt verstuivingsmateriaal (zandstraal)  Info block
Kennis van technieken van heraldiekgravure  Info block
Kennis van technieken van gepointilleerde gravure  Info block
Verzonken gravures (staalgravure) uitvoeren voor matrijzen of werktuigen van:
Edelsmeedkunst (couverts, …)  Info block
Kunstglaswerk en kunstkristalwerk  Info block
Munt, letterstempel  Info block
Kennis van technieken van verzonken gravure  Info block
Ciseleren volgens een specifieke techniek:
Direct drijfwerk (drijfbeitel, …)  Info block
Indirect drijfwerk (planeerhamer, …)  Info block
In tracé-mati  Info block
Met de slijpschijf  Info block
Graveren of ciseleren op:
Linoleum  Info block
Kunststof, composiet  Info block
Edelmetalen (goud, zilver, ...)  Info block
Basismetalen (koper, lood, ...)  Info block
Legering (brons, messing, tin, …)  Info block
Organische materialen (koraal, paarlemoer, amber, schub, hout, …)  Info block
Glas, kristal  Info block
Mineralen (edelstenen, halfedelstenen, sierstenen, …)  Info block
Kennis van hout en houtderivaten  Info block
Specifieke versieringen of decoraties realiseren:
Ajour bewerken  Info block
Emailleren  Info block
Toevoeging van metaal (vergulden, bronzeren, ...)  Info block
Gebruikt een mechanische boor  Info block
Gebruikt een spuitpistool  Info block
Maakt een behandelingsbad klaar  Info block
Tekeningen inkten (gegraveerde steen of plaat, …) en afdrukken op papierdragers, stof, …  Info block
- Legt indien nodig de plaat korte tijd in een behandelingsbad en verwijdert de waslaag (etsen)
- Mengt inkten, oplosmiddelen, … tot de gewenste tinten en vloeibaarheid
- Inkt groeven en eventueel delen van de plaat in
- Verwijdert overtollige inkt (wegschrapen met rakel of proppen, randen poetsen, …)
- Positioneert plaat, papier en doek op de tafel van de drukpers, drukt papier aan met de pers
- Past eventueel de werkmethode aan variabelen aan (temperatuur, eigenschappen papier, …)
- Droogt de drukken en nummert de identieke exemplaren van een oplage  Info block
Kennis van lithografietechnieken  Info block
Kennis van xylografie  Info block
Kennis van eigenschappen van kleuren  Info block
Kennis van principes van kleurenmenging  Info block
Handelingen ter restauratie en conservatie op gegraveerde of geciseleerde werkstukken uitvoeren  Info block
- Gaat na wat de oorzaak van beschadiging is
- Onderzoekt de oorspronkelijke materialen en techniek
- Respecteert de historisch belangrijke elementen
- Voert de werken uit volgens de traditionele restauratieambachten
- Analyseert de invloed van externe parameters op de conservatie van het werkstuk (temperatuur, relatieve vochtigheid, …)
- Treft preventieve maatregelen voor conservering (fixeren, afwerkingslaag aanbrengen, …)  Info block
Kennis van restauratietechnieken  Info block
Kennis van geschiedenis van decoratieve kunsten  Info block
Kennis van preventieve conservatie  Info block
Basiskennis van chemie  Info block
De technieken van het vak doorgeven of sensibiliseringsacties opzetten  Info block
- Bouwt verder op reeds aanwezige kennis en vaardigheden
- Geeft uitleg over de uitvoering en het doel van de opdrachten
- Demonstreert de werking van uitrusting en materiaal en/of licht methodieken en technieken toe
- Deelt complexe opdrachten op in stappen
- Past taalgebruik aan de doelgroep aan
- Ondersteunt bij het inoefenen van vaardigheden
- Beantwoordt vragen
- Organiseert opendeur- en/of opendoedagen
- Sluit zich aan bij sensibiliseringsinitiatieven rond ambachten en ambachtsproducten (dag van de ambachten, handmade-labels, …)  Info block
Kennis van technieken voor het ontwikkelen van leermateriaal  Info block
Kennis van opleidingstechnieken  Info block
Een organisatie boekhoudkundig en administratief beheren  Info block
- Gebruikt kantoorsoftware
- Houdt gegevens bij (uitgaven en inkomsten, …)
- Volgt de (uitbestede) boekhouding op
- Komt wettelijke en fiscale verplichtingen na  Info block
Basiskennis van boekhouden en administratief beheer  Info block
Werkorganisatie
Soort bedrijf/organisatieSectorenArbeidsomstandigheden
Wapenhandel  Info block
Lokaal of regionaal bestuur  Info block
Ambachtelijk bedrijf  Info block
Werkplaats  Info block
Meubelsector  Info block
Juwelenhandel  Info block
Uitvaartsector  Info block
Ambachten  Info block
Grafische industrie  Info block
Als zelfstandige  Info block
Werkomgeving
Je werkt in ambachtelijke bedrijven, werkplaatsen, openbare of erfgoedinstellingen samen met klanten en verschillende betrokkenen (decorateur bronzen, conservator, ...). Soms gebruik je chemische producten. Soms is het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen of professionele kleding vereist (masker, handschoenen, bril, ...).  Info block
Opleidingen en certificaten
Verschillende wegen kunnen leiden naar de beroepen onder de Competentfiche Graveren en ciseleren. Welke studierichting/opleiding je moet of kan volgen vind je op de website van onderwijskiezer .  Info block
Classificatie
Kwalificatiestructuur:
ISCO-08-code:7113, 7316