Meer over Competent | Vragen of opmerkingen | Log in

Competentfiche
Validatiedatum: 14-11-13
E110801  Info block
Vertalen, tolken  Info block
Andere benamingen
Audiovisueel vertaler (m/v)  Info block
Beëdigd juridisch tolk (m/v)  Info block
Beëdigd juridisch vertaler (m/v)  Info block
Beëdigd tolk (m/v)  Info block
Beëdigd vertaler (m/v)  Info block
Beëdigd vertaler-tolk (m/v)  Info block
Conferentietolk (m/v)  Info block
Contacttolk (m/v)  Info block
Gebarentolk (m/v)  Info block
Gerechtstolk (m/v)  Info block
Gesprekstolk (m/v)  Info block
Literair vertaler (m/v)  Info block
Medewerker aanpassing van gespecialiseerde documenten (m/v)  Info block
Projectverantwoordelijke vertalingen (m/v)  Info block
Sociaal tolk (m/v)  Info block
Sociaal vertaler (m/v)  Info block
Technisch tolk (m/v)  Info block
Technisch vertaler (m/v)  Info block
Tolk (m/v)  Info block
Tolk gebarentaal (m/v)  Info block
Tolk spreken met ondersteuning van gebaren (m/v)  Info block
Tolk-vertaler (m/v)  Info block
Tolk Vlaamse Gebarentaal (m/v)  Info block
Vertaler (m/v)  Info block
Vertaler-revisor (m/v)  Info block
Vertaler-terminoloog (m/v)  Info block
Vertaler-tolk (m/v)  Info block
Vertaler van edities (m/v)  Info block
Zakelijk vertaler (m/v)  Info block
Zakelijk tolk (m/v)  Info block
Definitie
Tolkt mondelinge communicatie (conferenties, gesprekken, interviews, ...) of vertaalt schriftelijke documenten (boeken, technische instructies, ...).
Bijkomende activiteiten kunnen zijn: een studie over het behandelde onderwerp uitvoeren (technische concepten, complexe grammaticale structuren, ...), een team leiden.  Info block
Basis ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
De modaliteiten voor vertaal- of tolkwerk bepalen in functie van het doelpubliek, de context en volgens de behoeften van de klant  Info block
- Informeert zich over de taal, het onderwerp en de omstandigheden van de opdracht
- Gaat na of een opdracht geschikt is voor één of voor meerdere tolken of vertalers
- Informeert de opdrachtgevers over de rol en functie van de tolk of vertaler en de beroepscode
- Legt de termijnen vast waarbinnen de dienst zal worden geleverd  Info block
Kennis van tolktechnieken  Info block
Kennis van vertaaltechnieken  Info block
Kennis van de deontologische code  Info block
Een tekst of dialoog begrijpen en in een andere taal voor gesprekpartners of op documenten reconstrueren  Info block
- Gebruikt vertaalsoftware
- Gebruikt audiomateriaal (koptelefoon, microfoon, ...)
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, ...)
- Begrijpt zowel de woordenschat als de idee achter de boodschap
- Zorgt ervoor dat de vertaalde boodschap bij de originele boodschap blijft
- Zet taalspecifieke uitdrukkingen en constructies van de brontaal om naar de doeltaal
- Vertaalt zonder iets toe te voegen, weg te laten of te veranderen
- Uit geen persoonlijke opinies of gevoelens  Info block
Kennis van tolktechnieken  Info block
Kennis van vertaaltechnieken  Info block
Kennis van de bron- en doeltaal  Info block
Kennis van de deontologische code  Info block
Documentatie inventariseren en de linguïstische en culturele kennis actualiseren  Info block
- Raadpleegt informatiebronnen (literatuur, internet, …)
- Volgt de actualiteit in relevante werkvelden
- Raadpleegt specialisten in verband met specifieke onderwerpen
- Wisselt tips en ervaringen uit met collega’s  Info block
Kennis van linguïstiek  Info block
Kennis van informatiebronnen  Info block
Glossaria, databanken en vertaaltools opvolgen en bijwerken  Info block
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad, ...)
- Gebruikt vertaalsoftware
- Legt thematische woordenlijsten aan
- Houdt gegevens up-to-date  Info block
Kennis van vertaaltechnologieën  Info block
Specifieke ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Een tekst of berichten binnen een domein omzetten:
Diplomatiek, politiek  Info block
Informatica  Info block
Kunst, literatuur, geografie, geschiedenis, biografie  Info block
Recht, financiën, economie, tewerkstelling  Info block
Sport  Info block
Technologie, techniek  Info block
Wetenschappen  Info block
Openbare en sociale dienstverlening  Info block
Onderwijs en opleiding  Info block
Gezondheidszorg  Info block
Een tekst of een gesprek omzetten volgens een vertaal- of tolktechniek:
Audiovisueel  Info block
Consecutief  Info block
Simultaan  Info block
Relay of schakeltolken  Info block
Een tekst bewerken voor:
Slechthorenden  Info block
Slechtzienden  Info block
Doven  Info block
Gebruikt transcriptiesoftware  Info block
Kennis van braille  Info block
Kennis van gebarentaal  Info block
Kennis van spreken met ondersteuning van gebaren  Info block
Een gesprek tolken:
Ter plaatse  Info block
Telefonisch  Info block
Via videofonie  Info block
De vertaling van documenten, teksten, toespraken, ... opstellen en vormgeven  Info block
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, …)
- Houdt zich aan deadlines
- Houdt rekening met vormvereisten, bladspiegel, … naargelang het gebruikte medium
- Hanteert de schrijfstijl die hetzelfde effect heeft als bij de lezer van de brontekst  Info block
Kennis van de bron- en doeltaal  Info block
Kennis van vertaaltechnieken  Info block
Kennis van redactionele normen  Info block
Een gesprek, interview, conferentie, toespraak, ... tolken  Info block
- Vertaalt alles zonder iets toe te voegen, weg te laten of te veranderen
- Geeft (non-)verbaal aan dat de spreker stilaan moet stoppen of het gesprek verder kan zetten
- Vraagt, indien mogelijk, de spreker om verduidelijking wanneer iets niet begrepen of gehoord werd
- Gebruikt een aan de eigen behoeften aangepaste notitietechniek om de volledige inhoud weer te geven
- Houdt een aanvaardbaar tempo aan bij het wisselen tussen twee talen
- Vraagt, indien mogelijk, de spreker om verduidelijking wanneer de vertaling van een term niet gekend is of wanneer er twijfel is over de correctheid van de vertaling of parafrasering
- Vermijdt het (non-)verbaal uiten van persoonlijke opinies of voorkeuren, interpretaties of gevoelens  Info block
Kennis van tolktechnieken  Info block
Kennis van de bron- en doeltaal  Info block
Kennis van communicatietechnieken  Info block
Kennis van stemtechnieken  Info block
Vertalingen en terminologiegebruik controleren (kwaliteit, termijn, revisie, correctie, ...)  Info block
- Verbetert spelling, leesbaarheid en lay-out
- Past taalgebruik aan het doelpubliek aan  Info block
Een klantenportefeuille ontwikkelen
Onderhandelen over prestaties en contracten opstellen  Info block
- Zoekt informatie op over mogelijke klanten
- Bezoekt evenementen, beurzen, …
- Hanteert afgesproken prijzen voor effectieve kosten en arbeidsloon
- Overloopt het contract met de klant  Info block
Kennis van commerciële technieken  Info block
Kennis van principes van klantvriendelijkheid  Info block
Kennis van verkooptechnieken  Info block
Werken en auteurs selecteren en voorstellen om te vertalen  Info block
- Raadpleegt informatiebronnen (literatuur, databanken, internet, …)
- Volgt ontwikkelingen in het vakgebied op  Info block
Een netwerk van specialisten uitbouwen of gespecialiseerde organisaties op het vlak van vertaling en tolkwerk opvolgen  Info block
- Wisselt kennis uit met collega’s
- Legt en onderhoudt contacten met deskundigen binnen en buiten de organisatie  Info block
Een tolkopdracht uitvoeren voor een sociaal tolk- of vertaaldienst  Info block
- Handelt volgens de deontologische principes van sociaal tolken
- Introduceert zichzelf als tolk aan beide partijen
- Legt de deontologische principes uit aan beide partijen en herhaalt dit wanneer nodig
- Tolkt in de ik-persoon
- Positioneert zich neutraal in de ruimte (indien mogelijk in het midden van een triadeopstelling) bij het ter plaatse tolken of zondert zich af bij het telefonisch tolken
- Stimuleert rechtstreeks oogcontact tussen beide partijen
- Behoudt emotionele afstand
- Vermijdt gesprekken met cliënt of gebruiker, of houdt deze gesprekken zo neutraal mogelijk
- Geeft beide partijen feedback van individuele gesprekken
- Beperkt zich tot de tolkopdracht
- Laat te vertalen documenten mondeling samenvatten of overlopen
- Meldt onmiddellijk aan beide partijen wanneer en waarom een opdracht niet optimaal kan uitgevoerd worden
- Houdt in alle omstandigheden de emoties onder controle  Info block
Kennis van sociale onderwerpen en contexten  Info block
Kennis van de deontologie van sociaal tolken  Info block
Administratie en documentenbeheer uitvoeren  Info block
- Houdt een eigen planning en agenda bij
- Registreert begin- en eindtijd van een opdracht
- Registreert na de opdracht de prestaties en laat dit goedkeuren door de klant
- Brengt het bureau of een andere opdrachtgever op de hoogte bij problemen of wanneer een opdracht wordt geannuleerd  Info block
Kennis van agendabeheer  Info block
De activiteiten van een team coördineren  Info block
- Stelt een planning op en past ze aan wijzigende omstandigheden aan
- Verdeelt taken en verantwoordelijkheden
- Informeert, begeleidt, stuurt en motiveert (nieuwe) medewerkers
- Controleert de uitvoering van de opdrachten en het naleven van procedures
- Organiseert en leidt teamvergaderingen
- Volgt competenties van medewerkers op en bespreekt opleidingsmogelijkheden met de betrokkenen
- Voert plannings-, functionerings- en evaluatiegesprekken  Info block
Kennis van technieken voor het leiden van een team  Info block
Jobmobiliteit: Verwante beroepen
Werkorganisatie
Soort bedrijf/organisatieSectorenArbeidsomstandigheden
Bedrijf  Info block
Dienstverlenend bedrijf  Info block
Parlementaire instelling  Info block
Lokaal of regionaal bestuur  Info block
Tolkenbureau  Info block
Vertaalbureau  Info block
Sociaal Tolk- en Vertaaldiensten  Info block
Administratie, overheidsdienst  Info block
Defensie  Info block
Communicatie  Info block
Inburgering en diversiteit  Info block
Amusement  Info block
Als zelfstandige  Info block
Onregelmatige werkuren  Info block
Als vrijwilliger  Info block
Verplaatsingen tijdens het werk  Info block
Gebonden aan een deontologische code  Info block
Werkomgeving
Je werkt in bedrijven, (sociaal) tolk- of vertaalbureaus, overheidsinstellingen, … of als zelfstandige. Je werk varieert naargelang het soort prestatie (tolkwerk, vertaling), de manier (consecutief, simultaan, ...), de context (sociaal, rechtbank, ...) en de plaats van de prestatie. Je werkt soms tijdens het weekend, op feestdagen of 's nachts en doet soms verplaatsingen.  Info block
Opleidingen en certificaten
Verschillende wegen kunnen leiden naar de beroepen onder de Competentfiche Vertalen, tolken. Welke studierichting/opleiding je moet of kan volgen vind je op de website van onderwijskiezer .

Verder is er voor het werken als tolk Vlaamse gebarentaal in het werk- en welzijndomein een erkenning van het Vlaams agentschap voor personen met een handicap nodig.
Voor het werken als gerechtstolk of bij bepaalde administratieve diensten moet je opgenomen zijn in het nationaal register van beëdigde vertalers, tolken en vertalers-tolken (erkend door het ministerie van justitie).
Voor het werken als sociaal tolk of sociaal vertaler moet je gecertificeerd zijn en opgenomen zijn in het Vlaams register voor sociaal tolken en sociaal vertalers (uitzonderingen zijn enkel toegestaan wanneer er geen geregistreerde sociaal tolk of sociaal vertaler beschikbaar is).
Voor het beroep van sociaal tolk bestaat een ervaringsbewijs sociaal tolk.  Info block
Classificatie
Kwalificatiestructuur:
ISCO-08-code:2643