Meer over Competent | Vragen of opmerkingen | Log in

Competentfiche
Validatiedatum: 14-11-13
F130201  Info block
Bouwplaatsmachines besturen  Info block
Andere benamingen
Bestuurder van een graaf-laadcombinatie (m/v)  Info block
Bestuurder van een hydraulische graafmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een kabelkraan (m/v)  Info block
Bestuurder van een nivilleermachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een pletwals (m/v)  Info block
Bestuurder van spreidmachine met rupsbanden (m/v)  Info block
Bestuurder betonneringsmachine (m/v)  Info block
Bestuurder asfalteringsmachine (m/v)  Info block
Bediener van boorinstallaties (m/v)  Info block
Boormeester (m/v)  Info block
Heimachinist (m/v)  Info block
Bediende van een lassokabel (m/v)  Info block
Bestuurder van een jumbo (m/v)  Info block
Machinist kiepwagen (m/v)  Info block
Bestuurder-operator van een geniepantservoertuig (m/v)  Info block
Bestuurder-operator van een snelle boor- en afbraakmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van aanstampmachines (m/v)  Info block
Bestuurder bouwplaatsmachines (m/v)  Info block
Bestuurder van een boormachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een brug met eigen aandrijving (m/v)  Info block
Machinist bulldozer (m/v)  Info block
Bestuurder van een bulldozer (m/v)  Info block
Bestuurder van een freesmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een graafmachine (m/v)  Info block
Machinist graafmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een grindstrooier (m/v)  Info block
Machinist heimachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een heimachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een hydraulische baggermolen (m/v)  Info block
Bestuurder van een kiepwagen (m/v)  Info block
Bestuurder van een laadbak (m/v)  Info block
Bestuurder van een laad-graafmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een laadmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een mijnenveegmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een ophakmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een pipelayer (m/v)  Info block
Bestuurder van een pulvimixer (m/v)  Info block
Bestuurder van een schaaf (m/v)  Info block
Bestuurder van een scheepslader op rupsbanden (m/v)  Info block
Bestuurder van een schraapmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een sleepgraver (m/v)  Info block
Bestuurder van een snijmachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een steenbreker (m/v)  Info block
Bestuurder van een traxcavator (m/v)  Info block
Bestuurder van een tunnelboormachine (m/v)  Info block
Bestuurder van een verdichter (m/v)  Info block
Bestuurder van een wegschaaf (m/v)  Info block
Bestuurder van een wiellader (m/v)  Info block
Bestuurder van graafwerkmachines (m/v)  Info block
Bestuurder van grondgraafmachines (m/v)  Info block
Bestuurder van locomotieven (m/v)  Info block
Bestuurder van machines voor mijnontginning (m/v)  Info block
Bestuurder van machines voor openbare werken (m/v)  Info block
Bestuurder van mobiele bruggen (m/v)  Info block
Bestuurder van multifunctionele hulpmachines bij plaatsing (m/v)  Info block
Bestuurder van saneringsmachines na brand (m/v)  Info block
Bestuurder van sloopmachines (m/v)  Info block
Definitie
Bestuurt en manoeuvreert met verschillende soorten zware bouwplaatsmachines voor graaf-, grond-, nivelleer- of delvingswerken. Werkt volgens de veiligheidsregels.
Bijkomende activiteiten kunnen zijn: materialen, ertsen of puin transporteren op de werf, de machine met een draagvoertuig transporteren op de werf.  Info block
Basis ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
De machine onderhouden en haar werking controleren  Info block
- Werkt volgens het onderhoudsboek
- Controleert of de wettelijke en periodieke controles gebeurden
- Controleert de positie en werkingsnorm van elementen (olie- en vloeistofpeilen, banden- of rupsspanning, luchtfilter, ...)
- Controleert de werking van de instrumenten, sturing, remmen, bedieningselementen en bak
- Controleert regelmatig de staat van de kabels, aanslagmateriaal, rups- en wielbanden alsook hydraulische uitrustingen
- Vult vloeistof- en oliepeilen bij
- Smeert draaiende onderdelen en uitrustingstukken (volgens smeerplan)
- Herstelt zelf eenvoudige mechanische defecten (vastzetten losse onderdelen, smeernippels vrijmaken, luchtfilters of hydraulische leidingen vervangen, verlichting herstellen, …)
- Spoort mechanische en elektrische defecten, onregelmatigheden in de opstelling, de bedieningselementen en het functioneren van de bewegende onderdelen op
- Signaleert controles die niet gebeurden of defecten aan de oversten
- Vult het werkblad in
- Reinigt het materieel
- Houdt de stuurcabine ordelijk en rein
- Verzamelt en sorteert afval(stoffen)
- Werkt volgens de veiligheids- en milieuregels
- Draagt persoonlijke beschermingsmiddelen volgens de richtlijnen  Info block
Basiskennis van algemene mechanica  Info block
Basiskennis van hydraulica  Info block
Basiskennis van pneumatica  Info block
Basiskennis van elektriciteit  Info block
Kennis van veiligheids- en milieuvoorschriften  Info block
Kennis van voorschriften van de constructeur  Info block
Kennis van machineonderdelen (terminologie en werking)  Info block
Het laden van materialen controleren in verhouding tot de eigenschappen van de machine (verdeling, gewicht, …)  Info block
- Houdt de laadcyclustijd zo kort mogelijk
- Kiest een optimale zwenkhoek en positionering
- Stelt de machine op met aandacht voor windrichting en veiligheid
- Tankt onder veilige omstandigheden  Info block
Kennis van veiligheids- en milieuvoorschriften  Info block
Kennis van voorschriften van de constructeur  Info block
Kennis van machineonderdelen (terminologie en werking)  Info block
De machine manoeuvreren
De rijstijl aanpassen aan het terrein en het verkeer op de werf (bodem, hoogteverschil, elektrische risico's, ...)  Info block
- Kiest de in te zetten uitrusting in verhouding tot het af te leggen traject, de te verrichten bewegingen, de terreinpositie en de functie (opheffen, uit- of afgraven, …) en past ze aan
- Hanteert bedienings- en besturingsmechanismen (hendels, pedalen, instrumenten) beheerst, synchroon en veilig
- Interpreteert manuele seintekens
- Rijdt zonder schokken en schat de staat van wegdek en ondergrond in
- Past de snelheid aan de terreinomstandigheden aan
- Manoeuvreert met rendabele bewegingen, respecteert de laadcapaciteit en de stabiliteit
- Neemt kennis van de topografische aanduidingen  Info block
Kennis van veiligheidsvoorschriften  Info block
Kennis van voorschriften van de constructeur  Info block
Kennis van machineonderdelen (terminologie en werking)  Info block
Een talud aanleggen of afgraven
Bermen afkappen  Info block
- Ontzoodt, rooit en neemt indien nodig natuurlijke hindernissen weg met een aangewezen machine
- Bepaalt de taludhelling
- Zet de horizontale afstand uit aan de hand van piketten en bepaalt de hoogte en diepte
- Stelt de laserzender in de juiste hellingshoek in
- Graaft in vloeiende gesynchroniseerde bewegingen met voortdurend zicht op de pikettten of voortdurende feedback van de laserontvanger
- Meldt problemen aan de verantwoordelijke  Info block
Kennis van veiligheids- en milieuvoorschriften  Info block
Kennis van machineonderdelen (terminologie en werking)  Info block
Een zone uit- of afgraven (hoogteverschil, bodem met platte of bolle vorm, fundering, ...)  Info block
- Stelt laserapparatuur in of bij en controleert of deze functioneert
- Graaft uit op basis van visuele coördinaten (zichten of andere) en van de indicatoren van een laserontvanger
- Graaft af op basis van visuele plaatsaanduiding
- Graaft af met de stand van de uitrusting aangepast aan de aard van de opdracht of de staat van de ondergrond
- Stelt zichtlatten op voor het graven van sleuven en bouwputten
- Graaft sleuven en bouwputten op basis van zichtlatten, een door een werkdraad uitgezette richtlijn of van indicatoren van een laserontvanger
- Graaft sleuven en bouwputten in opeenvolgende lagen
- Graaft sleuven en bouwputten vanuit het laagste punt stroomopwaarts (met het oog op afwatering)
- Voorziet bij het graven van sleuven en bouwputten een afvoer aan het uiteinde
- Effent de bodem en maakt randen schoon bij het graven van sleuven en bouwputten
- Spoort op basis van verkregen informatie de obstakels in de uit te graven sleuf bloot en graaft ze uit
- Graaft de sleuf zonder nutsvoorzieningen te beschadigen
- Voert schoringen uit (bij rioleringswerken)
- Meldt problemen aan de verantwoordelijke  Info block
Kennis van veiligheids- en milieuvoorschriften  Info block
Kennis van machineonderdelen (terminologie en werking)  Info block
Het terrein nivelleren volgens afbakeningspunten (berm, greppel, weg, ...)  Info block
- Graaft een terrein af tot op en bepaald niveau
- Hoogt op
- Vult een afgegraven gedeelte aan
- Spreidt aanvullingen voor weinig draagkrachtige gronden uit (rots, zand)
- Vult op tot gewenst niveau (met dozer, ...)
- Werkt binnen de marge van de toegestane afwijkingen
- Past wielpositie en bladinstelling van de nivelleermachine aan de staat van de ondergrond aan (draagkracht, hardheid)
- Past de rijbewegingen van de niveleermachine aan de uit te voeren werkzaamheden aan
- Nivelleert opgevulde sleuven of putten volgens de in het lastenkohier omschreven manier  Info block
Kennis van veiligheids- en milieuvoorschriften  Info block
Kennis van machineonderdelen (terminologie en werking)  Info block
Materialen en puin verzamelen en transporteren  Info block
- Schat de terreinmoeilijkheden in en past rijgedrag en –traject aan (spoorvorming, gladde of onstabiele trajecten)
- Rijdt zuinig
- Rijdt hellingen op en af met zware last, met aandacht voor de zwaartepuntverdeling
- Gebruikt een differentieelslot bij het rijden op moeilijke terreinen
- Krijgt een vastgeraakt voertuig los
- Verkent de stortplaats vooraf en benut deze optimaal
- Stort de lading met aanduiding voor de volgende stortbeurt
- Laat de laadbak zakken vooraleer weg te rijden  Info block
Kennis van veiligheids- en milieuvoorschriften  Info block
Kennis van machineonderdelen (terminologie en werking)  Info block
De werf in zijn natuurlijke staat herstellen na beëindiging van de werken (ophogingen, oppervlakte, ...)  Info block
Kennis van veiligheids- en milieuvoorschriften  Info block
Specifieke ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Een machine gebruiken waarvoor een opleiding of attest vereist is:
Tractor of kleine mobiele werfmachine  Info block
Minigraver  Info block
Hydraulische graafmachine  Info block
Bull  Info block
Wiellader  Info block
Dumper  Info block
Verreiker  Info block
Graaf-laadcombinatie  Info block
Afwerkingsmachine wegenwerken  Info block
Nivelleermachine  Info block
Wals of graafmachine met verdichtingselement  Info block
Een voertuig besturen waarvoor een opleiding of attest vereist is:
Bewijs van vakbekwaamheid (code 95)  Info block
Werkzaamheden uitvoeren waarvoor een opleiding of attest vereist is:
VCA basisveiligheid  Info block
Werken op een werf:
Afbraak  Info block
Bouw  Info block
Delving  Info block
Grondsanering met brandrisico  Info block
Installatie van spoorwegen  Info block
Militaire werken  Info block
Wegenwerken, werken aan diverse netwerken en algemene grondwerken  Info block
Werken op een werf:
Een oppervlakte of uitgraving aanaarden, ophogen en verdichten  Info block
- Verdeelt in opeenvolgende lagen de aangevoerde materialen of opgehoopte aarde
- Vult een bestaande uitgraving op tot een gewenst niveau
- Werkt met de machine haaks en binnen een veiligheidsmarge naar een diepte toe
- Legt een ophoging aan volgens opgegeven hoek
- Werkt met aangepaste en juist ingestelde uitrusting (duwblad)
- Verdicht een egaal uitgespreid oppervlak  Info block
Werken op een werf:
Asfalteren  Info block
- Stelt de hoogte en de helling van de balk in
- Controleert temperatuur en dikte van het asfalt
- Controleert de gelijkmatige toevoer van het asfalt in de hoogte en de breedte
- Gebruikt meettoestellen voor het waterpassen en uitzetten
- Werkt met koud en warm asfalt
- Maakt de machine leeg  Info block
Werken op een werf:
Betonneren  Info block
- Controleert de dikte van het materiaal
- Gebruikt meettoestellen voor het waterpassen en uitzetten
- Brengt meerder lagen aan
- Stelt mallen af
- Werkt met een slipformpaver
- Controleert toevoer van materiaal en verhardingsresten van het beton
- Maakt de machine leeg  Info block
Werken op een werf:
Boren  Info block
- Overlegt over de booropdracht
- Lokaliseert de boorkop en laat die het vooropgestelde traject volgen
- Stemt parameters af op de bodemopbouw
- Controleert tijdens het boren de werkingsparameters, de kop van het boorgat en actieradius
- Legt bij problemen de boring stil en/of pompt de boorvloeistof op
- Houdt gegevens bij voor boorverslagen en/of eenvoudige boorstaten
- Stemt de materialen om boorgaten dicht te storten af op de grondlaag, peilingen of grondmonsters
- Stort het boorgat dicht
- Plaats eventueel straatpotten en herstelt verhardingen (kassei, asfalt, beton, …)
- Verwijdert afval, grond en restproducten (bentoniet, olie, smeerplekken, …)  Info block
De grond verticaal uitboren of sonderen (piëzometrie, pressiometrie, nemen van bodemmonsters, ...)  Info block
- Voert op ergonomische wijze handboringen uit
- Neemt per boorbuis grondmonsters en slaat ze gelabeld in containers op
- Bepaalt op zicht grondsoort en korrelgrootte
- Plaatst indien nodig met de boormachines verbuizing
- Spoelt het boorgat schoon
- Meet de exacte plaats en de diepte van de boring ten opzichte van een vast referentiepunt  Info block
Kennis van sonderingstechnieken  Info block
Kennis van kenmerken van de bodem  Info block
Horizontale, gestuurde boringen van grote afmetingen uitvoeren  Info block
- Gebruikt een tunnelgraafmachine
- Vergelijkt de eigen positiemeting van de boorkop met de elektronische positiebepaling
- Meet de exacte plaats en de diepte van de boring ten opzichte van een vast referentiepunt
- Houdt gegevens bij voor boorverslagen en/of eenvoudige boorstaten  Info block
Kennis van uitgravingstechnieken  Info block
Microtunnels realiseren voor het plaatsen van leidingkokers of kabelbuizen  Info block
Installaties voor het heien van damplanken, versterkende of schragende funderingspalen plaatsen  Info block
Kennis van kenmerken van de bodem  Info block
Graven in een ondergelopen omgeving of uitbaggeren van een sloot, vijver, ...  Info block
- Maakt afspraken met andere werknemers rond veiligheid
- Schat gevaren in (leidingen, kabels, stabiliteit van de ondergrond, gevaarlijke stoffen, …) en past indien nodig de werkwijze aan
- Werkt volgens de veiligheidsregels
- Plaatst en onderhoudt signalisatie
- Bedient specifieke onderdelen van de bouwplaatsmachine
- Werkt indien nodig in cabines in overdruk
- Laadt en lost onder water
- Onderscheidt gevaarlijke stoffen
- Verwittigt werfleiding bij problemen en bakent indien nodig een veiligheidszone af
- Zet voor het opschonen van sloten een richtlijn uit
- Graaft in één vloeiende beweging tot een nieuw profiel over de hele breedte van de op te schonen sloot  Info block
Een bouwwerk afbreken  Info block
- Maakt afspraken met andere werknemers rond veiligheid
- Schat gevaren in (instabiliteit van de ondergrond of de machine, leidingen, kabels, vallende brokstukken, gevaarlijke stoffen, …) en past indien nodig de werkwijze aan
- Voorkomt schade aan omringende gebouwen, openbare weg, …
- Werkt volgens de veiligheidsregels
- Plaatst en onderhoudt signalisatie
- Bedient specifieke kraanonderdelen (sloophamer, sloopschaar, …)
- Onderscheidt gevaarlijke stoffen
- Verwittigt de werfleiding bij problemen en bakent indien nodig een veiligheidszone af  Info block
Een pijlerfront afschrapen  Info block
Sneeuw aandammen en skigebieden onderhouden  Info block
De signalisatie plaatsen en aanpassen aan de werken  Info block
- Raadpleegt technische documenten (plannen)
- Plaatst signalisatieborden, beveiligingsmaterieel en tijdelijke verkeerslichten
- Deelt op aanwijzen van de ploegbaas het terrein in bouw- en werkruimte in
 Info block
Kennis van veiligheidsvoorschriften  Info block
Werkorganisatie
Soort bedrijf/organisatieSectorenArbeidsomstandigheden
Boor- of delvingsbedrijf  Info block
Lokaal of regionaal bestuur  Info block
Administratie, overheidsdienst  Info block
Bouw  Info block
Defensie  Info block
In openlucht  Info block
In de bedieningsruimte of cabine  Info block
Werkomgeving
Je werkt op werven van bouwondernemingen, ondernemingen voor openbare werken, voor civiele en militaire bouwkunde, voor de exploitatie van steengroeves, ... Soms maak je verplaatsingen naar werven of dienstreizen. Soms werk je in shifts, tijdens het weekend, op feestdagen of 's nachts. Je kan op grote hoogte of ondergronds werken. Je draagt verplicht persoonlijke beschermingsmiddelen (veiligheidshelm, handschoenen, ...).  Info block
Opleidingen en certificaten
Verschillende wegen kunnen leiden naar de beroepen onder de Competentfiche Bouwplaatsmachines besturen.
Welke studierichting/opleiding je moet of kan volgen voor het beroep Bestuurder van bouwplaatsmachines , het beroep Bestuurder van betonnerings- en asfalteringsmachines en het beroep Boor- en heimachinist vind je op de website van onderwijskiezer.

Verder bepaalt het Koninklijk Besluit van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele werkplaatsen dat de bestuurders en bedieners van voertuigen en machines voor grondverzetwerkzaamheden en materiaalverlading hiervoor speciaal zijn opgeleid  Info block
Classificatie
Kwalificatiestructuur:

Beroepskwalificatie niveau 3 - Boorder–horizontale boringen (m/v)

Beroepskwalificatie niveau 3 - Boorder–verticale boringen (m/v)

Beroepskwalificatie niveau 5 - Bouwplaatsmachinist (m/v)

ISCO-08-code:1322, 8342