Meer over Competent | Vragen of opmerkingen | Log in

Competentfiche
Validatiedatum: 20-10-14
I130601  Info block
Koeling en klimatisatie installeren en onderhouden  Info block
Andere benamingen
Bediener van koelinstallaties (m/v)  Info block
Hersteller van koel- en klimaatinstallaties (m/v)  Info block
Hoofdtechnicus onderhoud van klimaatinstallaties (m/v)  Info block
Klimatisatietechnicus (m/v)  Info block
Koelmonteur (m/v)  Info block
Koeltechnicus (m/v)  Info block
Koeltechnieker (m/v)  Info block
Maritiem koeltechnicus (m/v)  Info block
Monteur airconditioning (m/v)  Info block
Monteur-hersteller-koeltechnicus (m/v)  Info block
Monteur-hersteller van klimaatinstallaties (m/v)  Info block
Monteur-hersteller van koel- en klimaatinstallaties (m/v)  Info block
Monteur-koeltechnicus (m/v)  Info block
Monteur van ventilatiesystemen (m/v)  Info block
Onderhoudsmedewerker airconditioning (m/v)  Info block
Onderhoudsmedewerker luchtbehandelingstechniek (m/v)  Info block
Onderhoudsmedewerker klimatisatie (m/v)  Info block
Onderhoudsmecanicien van klimaat- en koelinstallaties (m/v)  Info block
Onderhoudstechnicus airconditioning (m/v)  Info block
Onderhoudstechnicus luchtfilters (m/v)  Info block
Servicetechnicus commerciële koelinstallaties en klimatisatie (m/v)  Info block
Servicetechnicus professionele keukenuitrusting (m/v)  Info block
Servicetechnicus voor koelinstallaties en klimatisatie (m/v)  Info block
Supervisor koeltechniek en airconditioning (m/v)  Info block
Supervisor onderhoud van koeltechniek en klimatisatie (m/v)  Info block
Teamleider onderhoud koeltechniek en klimatisatie (m/v)  Info block
Technicus dienst na verkoop klimatisatie (m/v)  Info block
Technicus-installateur van professionele keukens (m/v)  Info block
Technicus koeltechniek (m/v)  Info block
Technicus voor industriële koelinstallaties (m/v)  Info block
Technicus koeltechniek en klimatisatie (m/v)  Info block
Technisch medewerker koeltechniek en klimatisatie (m/v)  Info block
Definitie
Voert de installatie, de inwerkingstelling en het onderhoud uit aan (commerciële, industriële, ...) koelinstallaties of airconditionings- en luchtbehandelingsinstallaties (met directe expansie, met secundaire afkoelingscircuits, gecentraliseerd, ...). Werkt volgens de veiligheidsregels en de regelgeving.
Bijkomende activiteiten kunnen zijn: werken aan professionele keukeninstallaties, verwarmingsinstallaties herstellen.  Info block
Basis ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
De interventies bepalen (inwerkingstelling, onderhoud, ...) op basis van het technisch dossier, de historiek, ...  Info block
- Schat de omvang en de duur van de interventie in
- Gaat na of alle werkzaamheden conform de technische plannen of de afspraken uitgevoerd kunnen worden
- Legt een werkvolgorde vast
- Overlegt met de leidinggevende, collega’s, klanten en andere betrokkenen  Info block
Kennis van veiligheidsregels  Info block
Kennis van kwaliteitsnormen  Info block
De groepen, condensoren, leidingen, elektrische kabels, ... van de koel- en klimaatinstallaties plaatsen en bevestigen  Info block
- Houdt zich aan montagevoorschriften, plannen en schema’s
- Gebruikt handgereedschap (boormachine, schroevendraaier, dopsleutels, slijpmachine, …)
- Monteert kabelgoten en beugels
- Gebruikt bevestigingsmaterialen aangepast aan de ondergrond en de te bevestigen componenten
- Trekt of legt kabels en kabelpakketten
- Plaatst en verbindt elektrische, hydraulische en mechanische elementen
- Plaatst de componenten op een bereikbare plaats (verdere aansluiting, onderhoud en herstelling)
- Sluit alle openingen van de componenten lucht- en waterdicht af
- Controleert de montage, de aansluitingen en de werking van de geïnstalleerde componenten  Info block
Kennis van elektriciteit  Info block
Kennis van hydraulica  Info block
Kennis van mechanica  Info block
Kennis van elektromechanica  Info block
Kennis van warmteleer  Info block
Kennis van veiligheidsregels  Info block
Leidingen afmeten en plaatsen, en de netten aansluiten (koelvloeistoffen, water, lucht, ...)  Info block
- Draagt persoonlijke beschermingsmiddelen (handschoenen, veiligheidsschoenen, …)
- Gebruikt handgereedschap (plooitang, boormachine, buizensnijder, ontbramer, soldeerset, flareapparaat, …)
- Gebruikt meet- en controle-instrumenten (schuifmaat, micrometer, …)
- Brengt buizen op maat (snijden, zagen, …) en plooit ze in bochten zonder vervormingen
- Voert indien nodig nabewerkingen uit (ontbramen, slijpen, …)
- Sluit koelleidingen af die niet bewerkt worden
- Voorziet uitzettingsmogelijkheden bij doorvoeringen en bevestigingen
- Schuift de isolatie over de te isoleren koelleidingen
- Voert verbindingen uit (hardsolderen, lassen, lijmen, flareverbindingen, …)  Info block
Kennis van loodgieterij  Info block
Kennis van verbindingstechnieken  Info block
Kennis van buigtechnieken  Info block
Kennis van tolerantienormen  Info block
Kennis van veiligheidsregels  Info block
De conformiteit van de installatie en de lekdichtheid controleren
De hoeveelheid koelvloeistof vaststellen, de installatie vacumeren en vullen  Info block
- Controleert visueel de montage, de werking van de onderdelen en de aanwezigheid van vocht in een installatie
- Controleert de aansluitingen met een lekdetector of een zeepoplossing
- Controleert of er spanning op de installatie staat
- Controleert logboekgegevens en parameters (druk, temperatuur, oliepeil, …)
- Brengt de installatie op de maximale toegelaten werkdruk met inert gas
- Vacumeert de koelinstallatie met een vacuümpomp om niet-condenseerbare gassen en vocht te verwijderen
- Berekent de benodigde hoeveelheid koelmiddel in functie van leidinglengte en instructies
- Vult de installatie met de berekende hoeveelheid koelmiddel
- Tapt koelmiddel af met een recuperatiegroep of blokt het koelmiddel in
- Gebruikt machines om koelvloeistoffen over te brengen
- Sorteert afval en voert het af volgens de voorschriften  Info block
Kennis van hydraulica  Info block
Kennis van loodgieterij  Info block
Kennis van specifieke kenmerken van koelvloeistoffen  Info block
Kennis van vloeistofmechanica  Info block
Kennis van veiligheidsregels  Info block
Kennis van milieunormen  Info block
De installatie in werking stellen en afregelen (functie- en regelparameters, temperatuur, druk, ...)  Info block
- Gebruikt meet- en controle-instrumenten (analoge of digitale manifold, vacuümmeter, ...)
- Brengt de installatie onder spanning
- Stelt de regelapparatuur in werking
- Stelt parameters manueel of computergestuurd in
- Geeft de installatie vrij voor gebruik na afstelling en controle  Info block
Basiskennis van automatisering  Info block
Basiskennis van elektronica  Info block
Kennis van luchtbehandelingstechniek  Info block
Kennis van meet- en regeltechniek  Info block
Kennis van warmteleer  Info block
Kennis van veiligheidsregels  Info block
Storingen aan de installatie opsporen en herstellen (vloeistoffen toevoegen, cycli aanpassen, standaardvervangingen en herstellingen uitvoeren, ...)  Info block
- Raadpleegt technische bronnen (handleidingen, schema’s, …)
- Schakelt indien mogelijk stroom en spanning uit
- Informeert ter plaatse naar de storing
- Gebruikt meet- en controle-instrumenten (analoge of digitale manifold, vacuümmeter, multimeter, ...)
- Gebruikt handgereedschap (sleutels, tangen, schroevendraaiers, …)
- Zoekt fouten in installaties op basis van waarnemingen en metingen (lekdichtheid, …)
- Interpreteert foutcodes en parameterwaarden
- Controleert de programmatie van toestellen vanop een pc, bedieningspaneel, …
- Lokaliseert de storing door het combineren van informatie
- Regelt parameters bij volgens de analyse
- Vervangt onderdelen van de installatie (componenten, leidingdelen, koppelingen, …)
- Draait proef met de toestellen  Info block
Kennis van elektriciteit  Info block
Basiskennis van elektronica  Info block
Basiskennis van automatisering  Info block
Kennis van hydraulica  Info block
Kennis van loodgieterij  Info block
Kennis van mechanica  Info block
Kennis van meet- en regeltechniek  Info block
Kennis van veiligheidsregels  Info block
De opvolggegevens van interventies registreren en de informatie doorgeven aan de betrokken dienst  Info block
- Gebruikt Computerized Maintenance Management System (CMMS)
- Houdt gegevens bij over de aard van de storing, het tijdstip, de oplossing en het verloop van de werkzaamheden
- Wisselt informatie uit met collega's en verantwoordelijke  Info block
Kennis van kwaliteitsnormen  Info block
Specifieke ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Werkzaamheden uitvoeren waarvoor een opleiding of attest vereist is:
Koeltechnicus categorie I  Info block
Koeltechnicus categorie II  Info block
Koeltechnicus categorie III  Info block
Koeltechnicus categorie IV  Info block
Erkend airco-energiedeskundige  Info block
Europese laskeuring EN-ISO 9606-1 (staal)  Info block
Europese laskeuring EN-ISO 9606-2 (aluminium)  Info block
BA4  Info block
BA5  Info block
Kennis van specifieke kenmerken van koelvloeistoffen  Info block
Een machine gebruiken waarvoor een opleiding of attest vereist is:
Hoogwerker  Info block
Heftruck  Info block
Mobiele kraan  Info block
Rolbrug  Info block
De werking van een koel- of airconditioninginstallatie of -installatiepark bewaken:
Bewakingsrondes  Info block
Gebouwenbeheersysteem  Info block
Gecentraliseerde technische bediening  Info block
Monitorbewaking  Info block
Kennis van domotica  Info block
Herstellen van:
Gemeenschappelijke verwarming  Info block
Individuele verwarming  Info block
Industriële thermische installaties  Info block
Omkeerbare installaties (warmtepomp, ...)  Info block
Professionele keukenuitrusting installeren, in werking stellen of onderhouden (kookplaten, spoelinstallaties, elektromechanische elementen, ...)  Info block
Elementen van koel- of airconditioningsinstallaties bepalen (vermogen, inplanting, ...)  Info block
- Gebruikt calculatie- en selectieprogramma's
- Voert vermogensberekeningen uit
- Bepaalt omvang en vermogen van toestellen, buisdimensionering, inplanting, …
- Houdt rekening met technische vereisten, noden en wensen van de klant, esthetische aspecten, …  Info block
Kennis van h-logP diagram  Info block
Kennis van warmteleer  Info block
Luchtfilters installeren, controleren en herstellen  Info block
Installatieschema's voor elektriciteit, vloeistoffen, ... opstellen  Info block
- Raadpleegt technische bronnen (lastenboek, bestektekeningen, …)
- Gebruikt software voor Computer-aided Design (CAD)
- Gebruikt referentietabellen (normen, toleranties, standaardstukken, …)
- Gebruikt een symbolenbibliotheek  Info block
Kennis van technisch tekenen  Info block
Kennis van tolerantienormen  Info block
Kosten en herstellingstermijnen inschatten en een kostenraming voor de interventie opmaken  Info block
- Berekent benodigde onderdelen, wisselstukken en werkuren
- Schat of berekent de kosten
- Vraagt een offerte bij leveranciers
- Bepaalt de herstellingstermijn volgens de prioriteiten, de duurtijd van de herstelling, levertermijnen, …
- Geeft klanten advies over herstellingen  Info block
Kennis van prijsberekeningen  Info block
Dragers voor de onderdelen vervaardigen en plaatsen (groepen, condensoren, warmtewisselaars, ...)  Info block
- Raadpleegt technische bronnen (isometrisch plan, overzichtsplan, ...)
- Bedient manuele, automatische en CNC-gestuurde machines (slijpmachine, snijbrander, frees, plooibank, ...)
- Stelt parameters manueel of computergestuurd in
- Draait proef met de toestellen of voert een simulatiebewerking uit
- Brengt buizen op maat en vervaardigt segmentbochten en leidingaftakkingen
- Voert tussentijds metingen en controles uit
- Gebruikt meet- en controle-instrumenten (rolmaat, gradenboog, waterpas, ...)
- Voert indien nodig nabewerkingen uit (slijpen, ontbramen, ...)
- Draagt persoonlijke beschermingsmiddelen (veiligheidsschoenen, handschoenen, veiligheidsbril, ...)  Info block
Kennis van buigtechnieken  Info block
Kennis van thermische snijtechnieken  Info block
Kennis van vervormingsprocedés  Info block
Kennis van tolerantienormen  Info block
Kennis van veiligheidsregels  Info block
Rechtsgeldige documenten opstellen om de gelijkvormigheid van een installatie aan te tonen  Info block
- Maakt een instructiekaart en logboek voor de installatie
- Stelt druktest- en lektestcertificaten op
- Gebruikt standaardformulieren
- Volgt actuele wettelijke normen en voorschriften  Info block
Kennis van principes van gelijkvormigheid  Info block
Kennis van relevante wetgeving  Info block
Opleidingen geven in het gebruik van koeluitrusting of airconditioning  Info block
- Demonstreert de bediening van nieuwe of gewijzigde installaties en legt de werking ervan uit
- Informeert de gebruikers over uitgevoerde herstellingen of onderhoud
- Beantwoordt vragen van de gebruikers
- Past taalgebruik aan de klanten en gebruikers aan  Info block
Kennis van principes van klantvriendelijkheid  Info block
De activiteiten van een team coördineren  Info block
- Stelt een planning op en past ze aan wijzigende omstandigheden aan
- Verdeelt taken en verantwoordelijkheden
- Informeert, begeleidt, stuurt en motiveert (nieuwe) medewerkers
- Controleert de uitvoering van de opdrachten en het naleven van procedures
- Organiseert en leidt teamvergaderingen
- Volgt competenties van medewerkers op en bespreekt opleidingsmogelijkheden met de betrokkenen
- Voert plannings-, functionerings- en evaluatiegesprekken  Info block
Kennis van technieken voor het leiden van een team  Info block
Werkorganisatie
Soort bedrijf/organisatieSectorenArbeidsomstandigheden
Dienstverlenend bedrijf  Info block
Industrieel bedrijf  Info block
Administratie, overheidsdienst  Info block
Defensie  Info block
Energie, kernenergie, gas- en vloeistoffen  Info block
Koeltechnieken  Info block
Petrochemie  Info block
Voeding  Info block
Blootstelling aan lage temperaturen  Info block
Hanteren van lasten  Info block
Ongemakkelijke houdingen  Info block
Op grote hoogte  Info block
Verplaatsingen tijdens het werk  Info block
Werken met chemische stoffen  Info block
Werken met elektriciteit  Info block
Werkomgeving
Je werkt in bedrijven voor de installatie en het onderhoud van koelinstallaties of airconditioning, binnen een montageafdeling of de dienst na verkoop. Je werkzaamheden variëren naargelang de sector (commerciële koeltechniek, industriële koeltechniek, airconditioning, ...) en de plaats van interventie (supermarkten, voedingslaboratoria, koelmagazijnen, industriële fabrieken, ...). Je maakt verplaatsingen. Soms werk je tijdens het weekend, in wachtdiensten of seizoensgebonden pieken. Je draagt persoonlijke beschermingsmiddelen (handschoenen, veiligheidsschoenen, ...).  Info block
Opleidingen en certificaten
Verschillende wegen kunnen leiden naar de beroepen onder de Competentfiche Koeling en klimatisatie installeren en onderhouden. Welke studierichting/opleiding je moet of kan volgen vind je op de website van onderwijskiezer .

Verder is voor het uitvoeren van werkzaamheden aan koelinstallaties een attest Koeltechnicus categorie I, II, III of IV vereist (Besluit van de Vlaamse Regering van 4 september 2009 inzake de certificering van koeltechnische bedrijven en hun koeltechnici).
Voor het oprichten van een eigen onderneming is een bewijs van beroepsbekwaamheid en kennis van bedrijfsbeheer nodig (Programmawet van 10 februari 1998 tot bevordering van het zelfstandig ondernemerschap).  Info block
Classificatie
Kwalificatiestructuur:

Beroepskwalificatie niveau 3 - Koelmonteur (m/v)

Beroepskwalificatie niveau 5 - Koeltechnicus (m/v)

Beroepskwalificatie niveau 5 - Technicus verwarmingsinstallaties (m/v) - voor de competenties rond ventilatie en klimatisatie

ISCO-08-code:3113, 7411, 7412, 7421