Meer over Competent | Vragen of opmerkingen | Log in

Competentfiche
Validatiedatum: 20-10-14
K130301  Info block
Kinderopvang  Info block
Andere benamingen
Opvangwerker (m/v)  Info block
Opvangwerker kinderverzorging (m/v)  Info block
Opvangmedewerker in kleuterscholen (m/v)  Info block
Opvangmedewerker in basisscholen (m/v)  Info block
Helper in de kleuterschool (m/v)  Info block
Erkende opvangouder (m/v)  Info block
Medewerker kinderopvang (m/v)  Info block
Familiaal helper (m/v)  Info block
Onthaalmoeder (m/v)  Info block
Onthaalouder (m/v)  Info block
Onthaalouder bij een particuliere werkgever (m/v)  Info block
Onthaalouder thuis (m/v)  Info block
Begeleider kinderopvang (m/v)  Info block
Medewerker in een crèche (m/v)  Info block
Begeleider kinderopvang aan huis (m/v)  Info block
Kinderoppas (m/v)  Info block
Gezinswerker (m/v)  Info block
Au pair (m/v)  Info block
Gezinshelper bij kinderen (m/v)  Info block
Kinderoppas aan huis (m/v)  Info block
Gouvernante voor kinderen aan huis (m/v)  Info block
Verantwoordelijke in een kindertehuis (m/v)  Info block
Voedster (m/v)  Info block
Kraamverzorger (m/v)  Info block
Kraamverzorgende (m/v)  Info block
Kinderverzorger (m/v)  Info block
Definitie
Voedt kinderen individueel of in groep op. Stimuleert kinderen in hun ontwikkeling op lichamelijk, cognitief, sociaal-emotioneel, communicatief, creatief en moreel vlak. Werkt samen met het gezin als partner in de opvoeding, met collega's, pedagogisch ondersteuner en externen.  Info block
Basis ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Eten klaarmaken en het kind eten en drinken geven  Info block
- Past bereidingstechnieken toe voor maaltijden (flesvoeding, baby- of kindermaaltijden)
- Hanteert voedings- en dieetvoorschriften van het kind
- Begeleidt eetsituaties volgens de leeftijd, ontwikkeling en mogelijkheden van het kind
- Past het eten en drinken aan de behoeften van individuele kinderen aan
- Respecteert de zelfsturing en autonomie van kinderen (zelfstandig leren eten, inspraak over tijdstip en keuze, ...)
- Stemt de duur van het eetmoment af op de kinderen
- Voorkomt dat kinderen voor of na het eten lang moeten wachten aan tafel
- Heeft tijdens het eetmoment aandacht voor de beleving van de kinderen  Info block
Kennis van dieetleer  Info block
Kennis van ontwikkelingsfasen van het kind  Info block
De leefruimtes en het textiel van het kind onderhouden  Info block
- Richt de leefruimtes in volgens de interesses, noden en ontwikkelingsdomeinen van de kinderen
- Versiert de leefruimte volgens thema's of evenementen
- Kijkt het materieel na en meldt gebreken
- Geeft de nood aan materieel en uitrusting aan
- Ruimt de leefruimtes op  Info block
Kennis van richtlijnen voor hygiëne en netheid  Info block
Kennis van veiligheidsregels in huis  Info block
Het kind wassen en verzorgen  Info block
- Begeleidt verzorgingssituaties volgens de leeftijd, ontwikkeling en mogelijkheden van het kind
- Past de verzorging aan de behoeften van individuele kinderen aan
- Respecteert de zelfsturing en autonomie van het kind (laten helpen bij de verzorging)
- Stemt de duur van het verzorgingsmoment af op de leeftijd en de behoeften van het kind (telkens wanneer nodig, op het ritme van het kind, ...)
- Maakt van de verzorging een één-één moment met het kind en speelt in op signalen en vragen van het kind
- Schat de ernst van een situatie in (ziekte, crisis, gevaar) en reageert in het belang van het kind
- Meldt veranderingen in de gezondheidstoestand van het kind aan de verantwoordelijke of ouders  Info block
Kennis van kinderziektes  Info block
Kennis van persoonsverzorging  Info block
Comfortzorg verschaffen, troosten (wiegen, knuffelen, ...)  Info block
- Schept een sfeer van geborgenheid, warmte en veiligheid
- Biedt elk kind regelmatig individuele aandacht en affectie
- Speelt in op de basisbehoeften van het kind (op het ritme van het kind, aanpak op maat, ...)
- Kijkt en luistert naar wat een kind nodig heeft en speelt hierop in
- Voorziet rustmomenten
- Herkent wanneer een kind zich anders gedraagt dan gewoonlijk
- Herkent signalen van ziek zijn
- Toont voorbeeldgedrag (i.v.m. regels over ethische en sociale normen) en maakt regels en afspraken zichtbaar voor kinderen  Info block
Basiskennis van kinderpsychologie  Info block
Kennis van EHBO  Info block
Het kind begeleiden bij het leren van de dagelijkse handelingen  Info block
- Moedigt het kind aan tot initiatief volgens eigen ritme en invulling (zindelijkheidstraining, alleen eten, zich aankleden, ...)
- Geeft kinderen ontwikkelingskansen uitgaande van hun talenten
- Respecteert de zelfsturing en autonomie van het kind
- Speelt in op datgene waar een kind mee bezig is
- Zet een kind aan tot nieuwe, onbekende activiteiten (grenzen verleggen)
- Werkt volgens afspraken en visie van de organisatie en de ouders  Info block
Kennis van ontwikkelingstechnieken voor kinderen  Info block
Spelactiviteiten organiseren
Het kind helpen bij ontwikkelings- en leeractiviteiten  Info block
- Biedt kinderen een gevarieerd actviteitenaanbod aan (muziek, beweging, spel, knutselen, ...)
- Begeleidt activiteiten en houdt toezicht
- Improviseert
- Nodigt de kinderen uit tot deelname
- Speelt mee zonder het spel te remmen
- Stimuleert het welbevinden en de betrokkenheid van de kinderen
- Bouwt een vertrouwensrelatie op met alle kinderen
- Creëert een sfeer van positieve sociale relaties in de groep, structureert de omgeving en stelt grenzen
- Neemt met de kinderen en/of ouders deel aan activiteiten in de buurt  Info block
Kennis van kindvolgsystemen  Info block
Kennis van pedagogische technieken  Info block
Basiskennis van groepsdynamica  Info block
Het gedrag en de evolutie van het kind observeren
De ouders, familie en leerkrachten informeren  Info block
- Vangt signalen op en interpreteert ze
- Herkent probleemgedrag bij een kind (cognitief, sociaal-emotioneel, motorisch, taal, ...)
- Past waar nodig de opvang of het eigen handelen aan  Info block
Kennis van observatietechnieken  Info block
Basiskennis van de sociale kaart  Info block
Specifieke ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Werken met kinderen:
Zuigelingen van 0 tot 3 jaar  Info block
Van 3 tot 6 jaar  Info block
Van 6 tot 10 jaar  Info block
Van 10 jaar en ouder  Info block
Zieke kinderen  Info block
Mishandelde kinderen  Info block
Kinderen met een beperking (motorisch, mentaal)  Info block
Bijstand verlenen bij het gebruik van orale geneesmiddelen op voorschrift van een arts  Info block
- Leeft de richtlijnen van de arts en de ouders na
- Leeft de richtlijnen voor veilig medicatiegebruik na
- Houdt gegevens bij over het medicijngebruik
- Bewaart de geneesmiddelen buiten het bereik van kinderen  Info block
Het kind onthalen en begeleiden bij aankomst  Info block
- Last een wenperiode in voor het kind
- Respecteert de gewoonten en opvattingen van de ouders
- Respecteert de ouders in hun ouderrol
- Stelt vragen over de aanpak en de gewoonten van het kind (eten, drinken, slapen, spelen)
- Stelt vragen over de wensen, behoeften en verwachtingen van het gezin over de opvang van het kind
- Geeft antwoorden op vragen van het gezin
- Luistert naar bezorgdheden, klachten of problemen van het gezin
- Verwijst door of zoekt hulp bij de verantwoordelijke
- Vraagt hoe het (thuis) ging met het kind
- Vertelt hoe het kind zich voelt in de opvang en waarmee het bezig is geweest
- Toont respect voor elk kind en gezin (diversiteit)  Info block
Toezien op of helpen bij het huiswerk van een schoolgaand kind  Info block
- Voorziet het kind of een groep kinderen van een rustige plek
- Houdt toezicht over de kinderen
- Stimuleert de autonomie van het kind
- Geeft uitleg indien nodig
- Toont een kind hoe iets moet  Info block
Oefeningen begeleiden voor een hulpbehoevend kind volgens een therapeutisch model  Info block
- Voert het zorgplan van het kind uit op vraag van de ouders
- Werkt samen met externen (kinderarts, kinesist, ...)
- Moedigt het kind aan volgens zijn of haar eigen ritme en kunnen  Info block
Opvolggegevens van de betrokkene registreren
Informatie uitwisselen met het team, familie, administratieve diensten en verzorgend personeel  Info block
- Observeert het kind
- Houdt gegevens bij over de opvang (aanwezigheid, …)
- Bespreekt het verloop van de opvang met de betrokkenen
- Bespreekt de afspraken en visie met de betrokkenen
- Vraagt hulp of advies bij problemen (aanpak van een kind of groep kinderen, omgaan met ouders, …)
- Komt uit voor een eigen standpunt  Info block
Professionele documentatie voor kinderen of ouders samenstellen en actueel houden  Info block
- Volgt ontwikkelingen in het vakgebied op
- Raadpleegt informatiebronnen (tijdschriften, internet, ...)
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, ...)
- Werkt de inhoud en vorm van de documentatie uit
- Verspreidt folders, brochures, ...
- Organiseert een informatiemoment voor ouders
- Stimuleert contact tussen de ouders van de kinderen  Info block
Werken volgens sociale en ethische normen  Info block
- Respecteert verschillende waarden
- Maakt diversiteit bespreekbaar met anderen (kinderen, ouders, collega's, externen, ...)
- Erkent de eigen waarden en normen en de eigen stijl ten aanzien van kinderen, ouders, externen en collega's
- Neemt de verantwoordelijkheid voor eigen handelen op zich  Info block
Kennis van kansarmoede  Info block
Kennis van diversiteit in families (samenstelling, socio-economisch, etnisch-cultureel, ...)  Info block
Kennis van verschillende opvoedingsstijlen  Info block
Omgaan met een diversiteit aan kinderen, gezinnen, externen en collega's  Info block
- Toont respect voor de identiteit en de diversiteit van anderen (sociale, etnische, religieuze of filosofische achtergrond, economische status, opleidingsniveau, seksuele geaardheid, anders-validiteit, gedragsmoeilijkheden, normen en waarden, ...)
- Ondersteunt kinderen in het ontwikkelen van respect voor anderen  Info block
Kennis van taalstimulering  Info block
Kennis van meertaligheid  Info block
Kennis van inclusieve leer- en leefomgevingen  Info block
Samenwerken, feedback geven en afspraken maken  Info block
- Overlegt met collega's, verantwoordelijke en pedagogisch adviseur over de aanpak en opvolging van kinderen (individueel of een groep)
- Bespreekt het omgaan met ouders, externen en collega's
- Houdt rekening met de gevoeligheden en de verscheidenheid aan mensen
- Geeft conflicten tijdig aan en maakt ze bespreekbaar
- Geeft en aanvaardt opbouwende feedback
- Organiseert samen met collega's iets  Info block
Verbeteren van het professioneel handelen
Verbeteren van de kinderopvang  Info block
- Stelt het eigen handelen in vraag
- Reflecteert over het professioneel handelen van het team met collega's, verantwoordelijke, pedagogisch ondersteuner
- Staat open voor voorstellen
- Ziet kansen om de bestaande werking aan te passen  Info block
Kennis van het Internationaal Verdrag over de Rechten van het Kind  Info block
Kennis van reflectiemethodieken  Info block
Samenwerken met het gezin als partner in de opvoeding  Info block
- Erkent en waardeert ouders als partner in de opvoeding
- Staat open voor verschillende opvoedingsvisies
- Bouwt een vertrouwensrelatie op met ouders
- Ontwikkelt samen met ouders een aanpak voor het kind in de opvang (ouders kennen hun kind het best)
- Vraagt feedback aan ouders over de opvang en gaat hier constructief mee om
- Stimuleert onderlinge contacten tussen ouders  Info block
Kennis van communicatietechnieken  Info block
Werkorganisatie
Soort bedrijf/organisatieSectorenArbeidsomstandigheden
Vereniging  Info block
Publieke gezondheidsvoorziening voor moeder en kind  Info block
Vakantie- en recreatiecentrum voor kinderen en jongeren  Info block
Lokaal of regionaal bestuur  Info block
Bedrijf  Info block
Onderwijsinstelling  Info block
Particuliere werkgever  Info block
Dienst voor kinderopvang  Info block
Gezondheidszorg  Info block
Welzijnszorg  Info block
Social profit  Info block
Dienstverlening voor particulieren  Info block
Vorming en opleiding  Info block
Thuiswerk  Info block
Bij particulieren thuis  Info block
Als zelfstandige  Info block
Werkomgeving
Je werkt bij particulieren thuis, in organisaties (scholen, lokale of regionale besturen, kinderdorpen) en verenigingen of als zelfstandige. Je komt in contact met ouders, paramedisch of sociaal personeel, leerkrachten, … Je werkt in het kader van hulp- en dienstverlening. Je werk kan variëren naargelang de organisatie (particulier, erkend), de plaats (thuis bij de ouders, thuis bij de onthaalouder, school, organisatie, ...), het soort opvang (in groep, individueel, ...) en de leeftijd van de kinderen. Je werkt soms in het weekend, op feestdagen of ’s nachts.  Info block
Opleidingen en certificaten
Voor dit beroep moet je houder zijn van een door de minister erkend kwalificatiebewijs (Besluit van de Vlaamse Regering van 23 februari 2001 houdende de voorwaarden inzake erkenning en subsidiëring van kinderdagverblijven en diensten voor opvanggezinnen (en wijzigingen) en door het ministerieel besluit van 3 maart 2010 tot bepaling van de kwalificatiebewijzen voor medewerkers en verantwoordelijken van kinderopvangvoorzieningen).
Voor dit beroep als zelfstandige zijn er geen wettelijke diplomavereisten.  Info block
Classificatie
Kwalificatiestructuur:
ISCO-08-code:3412, 5311