Meer over Competent | Vragen of opmerkingen | Log in

Competentfiche
Validatiedatum: 18-12-14
K160101  Info block
Informatie- en documentatiebeheer  Info block
Andere benamingen
Assistent-documentalist (m/v)  Info block
Assistent bewaring bibliotheekstukken (m/v)  Info block
Assistent-spelothecaris (m/v)  Info block
Beheerder van bedrijfsdocumenten (m/v)  Info block
Bibliothecaris (m/v)  Info block
Bibliothecaris-documentalist (m/v)  Info block
Bibliothecaris informatiemanager (m/v)  Info block
Bibliotheekassistent (m/v)  Info block
Bibliotheekmedewerker (m/v)  Info block
Databank- en informatiebronnenbeheerder (m/v)  Info block
Documentalist (m/v)  Info block
Documentalist-bibliothecaris (m/v)  Info block
Documentatiebeheerder (m/v)  Info block
Hoofd beheer van informatiebronnen (m/v)  Info block
Hoofdbibliothecaris (m/v)  Info block
Hoofd documentatiecentrum (m/v)  Info block
Hoofd mediatheek (m/v)  Info block
Hulpdocumentalist (m/v)  Info block
Informatiebemiddelaar (m/v)  Info block
Informatieverzorger (m/v)  Info block
Juridisch documentalist (m/v)  Info block
Kennisbeheerder (m/v)  Info block
Medewerker bibliotheekeconomie (m/v)  Info block
Medewerker digitale informatie (m/v)  Info block
Medewerker documentatiebeheer (m/v)  Info block
Medewerker documentatieopzoeking (m/v)  Info block
Medewerker documentatiestudies (m/v)  Info block
Medewerker informatiebronnen (m/v)  Info block
Medewerker informatiedienstverlening (m/v)  Info block
Medewerker informatieopzoeking (m/v)  Info block
Mediathecaris (m/v)  Info block
Professor-documentalist (m/v)  Info block
Spelothecaris (m/v)  Info block
Specialist-documentalist (m/v)  Info block
Verantwoordelijke bibliotheekeconomie (m/v)  Info block
Verantwoordelijke discotheek (m/v)  Info block
Verantwoordelijke documentatiedienst (m/v)  Info block
Verantwoordelijke fototheek (m/v)  Info block
Verantwoordelijke informatiebronnen (m/v)  Info block
Verantwoordelijke spelotheek (m/v)  Info block
Wetenschappelijk documentalist (m/v)  Info block
Definitie
Zoekt en beheert documentatiebronnen en -informatie. Bemiddelt tussen het informatieaanbod en de informatiebehoefte van de klant door o.a. het vergroten van de informatiegeletterdheid. Stelt een fysieke en digitale collectie ter beschikking. Vergemakkelijkt de toegang tot de documenten en de informatie voor verschillende doelgroepen (particulieren, professionals, onderzoekers, ...).
Bijkomende activiteiten kunnen zijn: documenten verwerven en valoriseren en een team, dienst, bibliotheeknetwerk leiden.  Info block
Basis ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Publiek onthalen en informeren over het gebruik van documentatiedragers en -middelen  Info block
- Staat in voor de goede ontvangst van de bezoekers
- Past taalgebruik aan het doelpubliek aan
- Informeert over de reglementen, de collectie en de ontsluitingsmiddelen
- Beantwoordt vragen
- Geeft instructies over de zoekwijze en het gebruik van databanken zodat de klant zelfstandig kan zoeken
- Verwijst klanten door bij onbeantwoorde vragen
- Verleent hulp bij het bedienen van apparatuur  Info block
Kennis van communicatietechnieken  Info block
Kennis van informatiebronnen  Info block
Kennis van zoekmethoden en -technieken  Info block
Basiskennis van technische apparatuur  Info block
Kennis van didactische vaardigheden  Info block
Documentatie-informatie opzoeken, selecteren en ter beschikking stellen  Info block
- Anticipeert en reageert op (on)uitgesproken vragen en behoeften van de huidige en potentiële klanten
- Vraagt door om de (achterliggende) informatiebehoefte te kunnen achterhalen
- Kiest in overleg met de klant het tijdstip, de wijze en de vorm van het antwoord
- Stemt zoekstrategie en bronnen af op de vraag
- Controleert de informatie op herkomst en betrouwbaarheid
- Controleert of het antwoord voldoende is
- Gaat discreet om met vertrouwelijke informatie van de klant en de organisatie
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad, ...)
- Gebruikt software voor documentatiebeheer  Info block
Kennis van informatiebronnen  Info block
Kennis van zoekmethoden en -technieken  Info block
Kennis van de organisatie  Info block
Kennis van het eigen vakgebied  Info block
Documenten, informatie en documentatiefondsen klasseren en actualiseren  Info block
- Zorgt voor een overzichtelijke en gebruiksvriendelijke opstelling van de documenten
- Controleert de collectie op staat, inhoud en volledigheid
- Selecteert documenten voor wieden en afvoeren volgens procedures en richtlijnen
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad, ...)
- Gebruikt software voor documentatiebeheer  Info block
Kennis van bestaande collectie- en gebruikersprofielen  Info block
Kennis van intellectueel eigendomsrecht  Info block
Kennis van klassement- en archiveringsmethodes  Info block
Kennis van principes, criteria en normen voor verwerven, wieden en afvoeren  Info block
Documenten beschermen, identificeren en hun staat controleren  Info block
- Maakt materialen klaar voor raadpleging
- Heeft aandacht voor materiële gebreken
- Beoordeelt de staat van een werk op basis van vooropgestelde criteria
- Gebruikt bibliotheekbeheersoftware  Info block
Een documentatiebeheersysteem exploiteren (terbeschikkingstelling, uitwisseling, klassement, ...)  Info block
- Vult alle benodigde gegevens in een bibliografisch bestand in
- Houdt bij het opmaken van beschrijvingen rekening met de richtlijnen
- Neemt beschrijvingen over uit andere bibliografische bestanden en past ze aan indien nodig
- Controleert of gegevens in de geselecteerde bibliografische bestanden correct ingevuld zijn
- Zorgt op basis van vakkennis en het zoekgedrag van de klanten voor inhoudelijke ontsluiting
- Gebruikt bibliotheekbeheersoftware  Info block
Kennis van de principes, de vormen en de toepassing van formele ontsluiting  Info block
Kennis van de principes, de vormen en de toepassing van inhoudelijke ontsluiting  Info block
Kennis van inventarisatietechnieken  Info block
Documenten en documentatieproducten opstellen en verspreiden (overzicht, catalogus, nota, persoverzicht, website, ...)  Info block
- Analyseert en bewerkt informatie voor informatieproducten (nieuwsbrief, website, themadossiers, ...)
- Maakt samenvattingen van documenten
- Denkt mee over de producten van de bibliotheek of informatiedienst
- Ontwikkelt instructie- en begeleidingsmateriaal op maat van de klant(en) rekening houdend met de evoluties en aangepast aan de werkomgeving
- Past communicatie en didactiek aan doelpubliek aan
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad, ...)
- Gebruikt multimedia opmaakprogramma's  Info block
Kennis van de principes, de vormen en de toepassing van inhoudelijke ontsluiting  Info block
Kennis van redactionele normen  Info block
Documenten en informatie verwerven, verzamelen en documentatiefondsen samenstellen  Info block
- Overlegt met klanten en met leveranciers over de collectie of het informatieaanbod
- Selecteert een collectie of informatieaanbod volgens het beleid, de behoeften van de klant en nieuwe ontwikkelingen
- Volgt het gebruik van de collectie of het informatieaanbod op
- Leest vakgerichte informatie of informatie over het specialisatiedomein
- Voert bestellingen uit en volgt ze op
- Blijft binnen het toegekende budget
- Gaat de marktvoorwaarden na
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad, ...)
- Gebruikt bibliotheekbeheersoftware  Info block
Kennis van informatiebronnen  Info block
Kennis van bestaande collectie- en gebruikersprofielen  Info block
Kennis van het eigen vakgebied  Info block
Kennis van de markt  Info block
Leningen en uitleningen registreren en opvolgen (inschrijvingen, uitgaande documenten, terugkerende documenten)  Info block
- Schrijft nieuwe leden in
- Maakt reservaties
- Verstuurt aanmaningen
- Verricht financiële administratie
- Volgt organisatiespecifieke procedures
- Gebruikt bibliotheekbeheersoftware  Info block
Kennis van bibliotheekeconomie  Info block
Specifieke ActiviteitenCompetenties
KunnenKennen
Werken met:
Boeken, tijdschriften, pers  Info block
Intermediaire archieven, lopende archieven  Info block
Microfiches, microfilms  Info block
Multimedia, cd-rom, dvd, internet, digitale databank  Info block
Oude archieven  Info block
Oude boeken, manuscripten, incunabelen  Info block
Platen, cassettes (audio, video)  Info block
Informatie binnen een domein behandelen:
Cultureel (kunst, literatuur, muziek, film, theater, ...)  Info block
Economie  Info block
Geneeskunde  Info block
Geschiedenis, aardrijkskunde  Info block
Godsdienst  Info block
Jongeren  Info block
Media  Info block
Sociale wetenschappen, HRM  Info block
Techniek, technologie  Info block
Vakinformatie (fiscaal, juridisch, commercieel, contractueel, ...)  Info block
Wetenschappen  Info block
Documenten herstellen en restaureren  Info block
- Voert kleine herstellingen uit  Info block
Kennis van restauratietechnieken  Info block
Kennis van boekverzorging  Info block
Documenten reproduceren en registreren in de vorm van microfilms, digitale gegevens, ...  Info block
- Gebruikt scanapparatuur
- Gebruikt barcodeapparatuur
- Gebruikt Optical Caracter Recognition software  Info block
Kennis van microfilm-, digitaliseringstechnieken  Info block
De inhoud van een website beheren  Info block
- Gebruikt multimedia-opmaakprogramma's
- Selecteert teksten en thema’s
- Integreert beeldmateriaal, geluidsopnames en/of objecten
- Controleert de kwaliteit van de informatie
- Past taalgebruik aan het doelpubliek aan
- Verzamelt informatie over het gebruik van de website
- Volgt de reacties van gebruikers op
- Houdt de website actueel  Info block
Exposities, meetings, culturele evenementen leiden (literair, artistiek, wetenschappelijk, ...)  Info block
- Bedenkt PR-activiteiten aangepast aan de doelgroep
- Werkt PR-activiteiten inhoudelijk uit
- Raamt de kosten van de PR-activiteit
- Neemt de praktische organisatie op zich (plaats, hulpmiddelen, ...)
- Communiceert rond de PR-activiteit
- Zoekt actief naar onderwerpen waarmee en manieren waarop klanten bereikt kunnen worden
- Past taalgebruik aan doelpubliek aan
- Organiseert publieke lezingen  Info block
Kennis van communicatietechnieken  Info block
Kennis van groepsanimatie  Info block
Kennis van didactische vaardigheden  Info block
Kennis van projectmanagement  Info block
Kennis van doelgroepen  Info block
Kennis van communicatiekanalen  Info block
Kennis van PR-marketingprincipes  Info block
Kennis van de collectie/het informatieaanbod  Info block
Een spelotheek of een culturele ruimte beheren en spellen en speelgoed publiek ter beschikking stellen  Info block
Beheersregels en oplossingen voor de bewaring van documenten bepalen (toegang, verspreiding, raadpleging, terbeschikkingstelling, verwijdering, ...)  Info block
- Analyseert de processen die toegang bieden tot informatiebronnen
- Zoekt actief naar mogelijkheden voor geïntegreerde zoeksystemen
- Analyseert de administratieve en ondersteunende processen binnen de dienst
- Gaat op zoek naar mogelijkheden om te optimaliseren
- Streeft naar maximale klantgerichtheid en toegankelijkheid
- Werkt samen met deskundigen om analyses om te zetten in concrete toepassingen
- Neemt deel aan samenwerkingsverbanden
- Houdt bij het nemen van beslissingen rekening met haalbaarheid, functionaliteit, veiligheid, gebruiksvriendelijkheid, kostprijs, nieuwe ontwikkelingen, wetgeving, ...  Info block
Basiskennis van functionele analyse  Info block
Kennis van ontwikkelingen op het gebied van bibliotheekautomatisering- en informatiesystemen  Info block
Leveranciers of dienstverleners selecteren
Onderhandelen over contractvoorwaarden
De geleverde diensten of producten controleren  Info block
- Werkt de aankoop inhoudelijk uit
- Kiest, motiveert en volgt de gepaste procedure bij aankoop
- Onderhandelt contracten  Info block
Kennis van commerciële technieken  Info block
Kennis van administratieve procedures en vormvereisten  Info block
Kennis van relevante wetgeving  Info block
Het documentatie- en ontwikkelingsbeleid van de fondsen en collecties (verwerving, valorisatie, ...) en partnerships bepalen en opvolgen  Info block
- Verzamelt gegevens (geregistreerde, onderzoek gebruikersbehoeften, ...) die van belang zijn voor beleidsbepaling en –uitvoering
- Organiseert een interne audit
- Gaat bij het formuleren van de visie uit van de missie van de organisatie
- Bepaalt de doelstellingen van de bibiliotheek of informatiedienst
- Schrijft het algemeen beleid neer in een beleidsintentie
- Werkt een dienstverleningspakket uit
- Werkt een communicatiebeleid en marketingconcept uit
- Werkt jaarplannen uit
- Onderbouwt en motiveert de gemaakte keuzes
- Coördineert het opstellen van een jaarverslag  Info block
Kennis van bibliotheek/informatietechnische principes en procedures  Info block
Kennis van strategische beleidsplanning  Info block
Kennis van performance measurement en benchmarking  Info block
Gegevens bijwerken over het budget, de werking en de activiteiten van de dienst of organisatie (bezoekersaantallen, verwerving, balans, ...)  Info block
- Houdt gegevens bij over de uitgaven en inkomsten
- Maakt gebruik van de geregistreerde gegevens (m.b.t uitleen, collectieopbouw, gebruik informatiebronnen, ...) om statistieken te maken
- Evalueert statistische gegevens en trekt conclusies met betrekking tot de prestaties van de bibliotheek  Info block
Kennis van bibliometrie  Info block
Netwerken en aan expertisedeling doen  Info block
- Wisselt ervaringen en informatie uit met collega’s binnen en buiten de organisatie
- Brengt mensen uit het eigen netwerk met elkaar in contact
- Spreekt anderen aan om samen te werken  Info block
Kennis van communicatiekanalen  Info block
Kennis van communicatietechnieken  Info block
Kennis van de organisatie  Info block
Kennis van de sector  Info block
Het budget van een organisatie bepalen en opvolgen  Info block
- Maakt een schatting van de verwachte inkomsten en uitgaven
- Bepaalt in overleg met de betrokken partijen hoe het budget wordt besteed (uitrusting, personeel, investeringen, ...)
- Analyseert de financiële gegevens en maakt een stand van zaken op (uitgaven, inkomsten, omzet, ...)
- Rapporteert over het budgetbeheer
- Neemt maatregelen voor bijsturing van het budget
- Zoekt naar ad hoc of externe financiering
- Volgt de interne boekhouding op
- Gebruikt kantoorsoftware (rekenblad, ...)  Info block
Kennis van administratieve procedures en vormvereisten  Info block
Kennis van relevante wetgeving  Info block
Kennis van budgetbeheer  Info block
Kennis van boekhoudkundige principes en procedures  Info block
Kennis van technieken voor fondsenverwerving en sponsoring  Info block
Acties voor personeelsbeheer bepalen en opstarten  Info block
- Ondersteunt de werving en selectie van nieuwe medewerkers
- Zorgt voor de begeleiding van nieuwkomers, stagiairs, ...
- Volgt competenties van medewerkers op en bespreekt opleidingsmogelijkheden met de betrokkenen
- Voert plannings-, functionerings- en evaluatiegesprekken
- Ondersteunt de opmaak van functieprofielen en een organogram
- Doet voorstellen ter verbetering van het personeelsbeleid  Info block
Basiskennis van personeelsbeheer  Info block
De activiteiten van een team coördineren
Een organisatie leiden  Info block
- Stelt een planning op en past ze aan wijzigende omstandigheden aan
- Verdeelt taken en verantwoordelijkheden
- Informeert, begeleidt, stuurt en motiveert (nieuwe) medewerkers
- Controleert de uitvoering van de opdrachten en het naleven van procedures
- Organiseert en leidt teamvergaderingen
- Volgt competenties van medewerkers op en bespreekt opleidingsmogelijkheden met de betrokkenen
- Voert plannings-, functionerings- en evaluatiegesprekken
- Werkt procedures uit voor de dienstverlening
- Evalueert de dienstverlening
- Volgt de administratie op (boekhouding, ...)
- Voert een personeelsbeleid
- Voert een financieel beleid
- Voert een commercieel beleid
- Komt wettelijke en fiscale verplichtingen na
- Beheert de infrastructuur  Info block
Basiskennis van boekhouden en administratief beheer  Info block
Kennis van managementtechnieken  Info block
Kennis van technieken voor het leiden van een team  Info block
Functioneren binnen een team of organisatie  Info block
- Zorgt voor doorstroming van opgebouwde deskundigheid
- Volgt opleidingen
- Neemt deel en werkt mee aan studiedagen, werkgroepen, colloquia
- Reageert op signalen over de dienstverlening
- Doet voorstellen ter verbetering van de werking of dienstverlening
- Maakt afspraken met collega's over de werkorganisatie  Info block
Werkorganisatie
Soort bedrijf/organisatieSectorenArbeidsomstandigheden
Bibliotheek, documentatiecentrum  Info block
Organisatie voor cultuur of erfgoed  Info block
Dienstverlenend bedrijf  Info block
Onderzoeksinstelling  Info block
Overheidsbedrijf, overheidsinstelling  Info block
Reclamebureau  Info block
Lokaal of regionaal bestuur  Info block
Vereniging  Info block
Bedrijf  Info block
Administratie, overheidsdienst  Info block
Cultureel en historisch erfgoed  Info block
In het weekend  Info block
Werkomgeving
Je werkt in lokale en regionale instellingen, overheidsdiensten, instellingen voor onderwijs en onderzoek, bedrijven, ... Je onderhoudt contacten met het publiek en met andere afdelingen van de organisatie. Je werk varieert naargelang het type bibliotheek en het soort organisatie. Je hebt flexibele werkuren en doet weekendwerk. Soms moet je lasten dragen.  Info block
Opleidingen en certificaten
Verschillende wegen kunnen leiden naar de beroepen onder de Competentfiche Informatie- en documentatiebeheer. Welke studierichting/opleiding je moet of kan volgen voor de beroepen Bibliotheekmedewerker en Bibliothecaris-informatiemanager vind je op de website van onderwijskiezer.  Info block
Classificatie
Kwalificatiestructuur:

Beroepskwalificatie niveau 4 - Bibliotheekmedewerker/Informatiebemiddelaar (m/v)

Beroepskwalificatie niveau 5 - Bibliotheekdeskundige/Informatiedeskundige (m/v)

Beroepskwalificatie niveau 7 - Bibliothecaris/informatiemanager (m/v)

ISCO-08-code:2621, 2622, 3433, 4411